Aardappels...

Het zat eigenlijk niet in de planning maar we hebben dit jaar voor het eerst aardappels opgekweekt. We hadden een zak Agria bio aardappels gekocht om te consumeren. Deze hadden we weggelegd op een donkere plek.. maar blijkbaar niet koel genoeg. Toen mijn vrouw later die week de keukenkast opentrok om een handje aardappels klaar te maken zag ze tot haar verbazing dat alle aardappels in de ongeopende zak waren gekiemd en er rimpelig uitzagen. Ook hadden de meesten iets, wat leek op een groene schimmel, bij de uitlopers. Het geheel zag er niet zo smakelijk uit. Hier kan ik niets meer mee, -zei ze. Kan jij hier nog iets mee? -vroeg ze. De maand juni was net een dag oud en eigenlijk was het dus aardig laat om aardappels te poten.

Ik wist er geen raad mee en wilde de hele handel in de kliko deponeren maar toen besefte ik dat ik nog een 120x80 moestuinbak, die reeds was voorzien van tuinaarde, vrij had die eigenlijk nog geen directe bestemming had gekregen. Een exprimentje waard, dacht ik. Ik heb de zeven mooiste knollen uitgezocht en ze op het kleine perceeltje met wat pas en meetwerk, in een 3 bij 4 configuratie op de tuinaarde van de moestuinbak gelegd zodat er ongeveer 30 cm tussen alle knollen in de bak zat. Daarna alles bedekt met een laag compost van ongeveer 10 tot 15 cm en toen kon het wachten beginnen. Achteraf heb ik er spijt van dat ik de groeicyclus niet nauwkeuriger heb bijgehouden. Voor mijn gevoel kwamen de eerste groene stengels met blad al binnen een week boven de compost uit. Ik heb er toen nog een laag compost overheen gelegd van nog eens 15 cm waardoor de stengels weer werden bedolven. Dit was allemaal geen probleem had ik van diverse Internet bronnen vernomen. Er lag nu een berg compost op de knollen die hoger was dan de rand van de moestuinbak!

Op een bepaald moment ging het echt heel hard. De stengels schoten omhoog gedurende juni. Er ontwikkelde zich flinke planten met een mooie hoeveelheid loof. Dit hielp weer om het onkruid te onderdrukken in de moestuinbak. De planten werden zo groot dat het allemaal een beetje uit de hand liep en buiten de moestuinbak begon te groeien. Ik schat dat de stengels een lengte van meer dan een meter hebben bereikt. Helaas niet opgemeten. Ik had nog een klein rolletje geplastificeerd tuingaas over. Hiervan heb ik er een soort hekwerk van een halve meter hoog, om de bak heen gemaakt zodat de stengels daarop konden rusten met de bedoeling om weer orde in de chaos te scheppen. 

Op hele hete dagen (boven de 30 graden) beregende ik dagelijks, en tijdens langere droogte periodes met relatief warme dagen (25 tot 30 graden) om de dag een half uur lang, rond 8:00 met de broes. Omdat dit nogal bewerkelijk is (ik vind er namelijk niks aan om 30 minuten lang met de broes in de hand erbij te staan) legde ik de broes op de kliko voor de hoogte, richtte de sproeikop van de broes op de moestuinbak, en schakelde ik een timer in op mijn mobiele telefoon die na 30 minuten een signaal geeft zodat ik weet dat ik de waterkraan dicht moet draaien. De broes heeft een handige vergrendelfunctie waarmee je de trekker kunt vergrendelen zodat het water blijft stromen. De hoogte van de kliko had ik nodig omdat de compost wegspoelde als ik de broes in de bak tussen de planten legde. Ik heb voor 30 minuten gekozen om zeker te zijn dat het water goed in de grond dringt. Oppervlakkige bewatering maakt een oppervlakkig wortelstelstel en daardoor kunnen de planten weer slechter tegen de grillige Nederlandse weersomstandigheiden (soms temperatuurverschillen van 20 graden van de éne op de andere dag).

In de laatste helft van augustus sloeg dan toch het noodlot toe; aardappelziekte. Het oorspronkelijke plan was om de cyclus na minstens 120 dagen te voltooien maar dat leek nu, na nog geen 90 dagen, niet meer te gaan lukken. In plaats van de hele handel te rooien besloot ik dat zo lang mogelijk uit te stellen. Ik knipte vanaf de eerste symptomen dagelijks al het aangetaste loof en de aangetaste stengels weg. De aangetaste delen gingen de kliko in. Daarna snoeigereedschap in een emmer met kokend water leggen voor de ontsmetting. Dan komt het juist weer mooi uit dat je maar 7 planten hebt want dat was best een klus.

Op 13 september was er nagenoeg op ieder blad een milde tot redelijke aantasting. Ik heb toen alle stengels bij de grond afgeknipt, in een oud olievat gezet, deksel erop gedaan en ik wacht nu totdat alles is opgedroogd om het te verbranden. Ik heb gelezen dat je de knollen dan best 2 weken in de grond laat zitten om na te rijpen. Dat was dan ook mijn streven. In de eerste week werd er nog aardig wat vocht uit de overgebleven stengelresten, die nog uit de grond staken, geperst, vermoedelijk door de wortels of de knollen. In de tweede week waren de stompjes uitgedroogd. Omdat ik vanwege de spanning niet meer kon wachten heb ik de knollen op 25 september voorzichtig opgegraven met de hand. Het is alsof je aan het schatgraven bent, zei mijn vrouw. Het was ook best spannend, want we wisten niet wat we zouden aantreffen. Toen de eerste knol tevoorschijn kwam waren we eigenlijk al blij. Deze was ongeveer 5 cm groot. Maar daarna werd de éne na de andere knol opgegraven. Er leek geen einde aan te komen. De grootste knol was ongeveer tussen de 15 en 20 cm en die heeft mijn vrouw, dezelfde dag nog, verwerkt tot lekkere verse frietjes. Ik kan je vertellen, als frietliefhebber van het eerste uur, dat de maatstaf waarmee je een portie friet beoordeelt voorgoed is verlegd en je misschien nooit meer kan genieten van ander frietje. De overige knollen liggen te drogen in de schuur vanwege het wisselvallige weer.

Na 114 dagen is dit dan de opbrengst. 

Volgend jaar zeker voor herhaling vatbaar. Ook ben ik me aan het verdiepen in automatisering van de beregening met een beregeningscomputer, aangesloten op een circuit van druppelirrigatie.